Hvernig er kerfið hugsað?

Uppbygging lífeyriskerfisins

Íslenska lífeyriskerfið er byggt á þremur meginstoðum:

1. Almannatryggingar
2. Skyldutrygging lífeyrissjóðanna (samtrygging)
3. Viðbótarlífeyrissparnaður

1.  Almannatryggingakerfið

Réttindi úr almenna tryggingakerfinu tengjast búsetu á Íslandi. Lífeyrir almannatrygginga er greiddur úr ríkissjóði. Fjárhæðin er föst fjárhæð, óháð fyrri tekjum lífeyrisþega.

Greiðslur eru háðar öðrum tekjum lífeyrisþegans. Mánaðarleg lífeyrisgreiðsla til lífeyrisþega getur því verið mismunandi og fer eftir aðstæðum.

Almannatryggingar og lífeyrissjóðir eru með skylduaðild sem tryggir að allir sem búa og starfa á Íslandi fá eftirlaun til æviloka.

Sjá nánar:
Heimasíða TR
Breytingar á greiðslum frá TR sem tóku gildi 1. janúar 2017 (sjá umfjöllun á vefsíðu TR).
Reiknivél lífeyris á vef TR.

2.  Skyldutrygging lífeyrissjóðanna

Lögum samkvæmt eiga allir launamenn og þeir sem stunda sjálfstæðan atvinnurekstur frá 16 til 70 ára aldurs að greiða iðgjald í lífeyrissjóð sem nemur að lágmarki 12%, sem skiptist almennt milli launþegans og atvinnurekandans. Um er að ræða samtryggingarkerfi þar sem sjóðfélagar sameinast um að tryggja hver öðrum ellilífeyri til æviloka og verja sjóðfélagana og fjölskyldur þeirra fyrir tekjumissi vegna örorku eða andláts.

Lífeyrisgreiðslur lífeyrissjóða ráðast af iðgjaldagreiðslum á starfsævinni. Endanleg fjárhæð ræðst af launaþróun, réttindakerfum og afkomu sjóðanna. Greiðslur úr lífeyrissjóði geta haft áhrif á greiðslu lífeyris úr almannatryggingum. Sjá hér fyrir ofan og á vef TR

Nánar um skyldulífeyristryggingu - samtryggingu

3.  Viðbótarlífeyrissparnaður

Viðbótarlífeyrissparnaður er valfrjáls. Launþegar hafa val um að greiða allt að 4% af heildarlaunum sínum til viðbótar við skylduiðgjaldið og fá að jafnaði mótframlag frá launagreiðanda. Viðbótarlífeyrissparnaður er séreign sem erfist.

Nánar um viðbótarlífeyrissparnað

Samspil almannatryggingakerfisins og lífeyrissjóðanna getur verið talsvert flókið, þar sem lífeyrisgreiðslur og aðrar tekjur geta skert greiðslur almannatrygginga. Mikilvægt er að umsækjendur um ellilífeyri leiti ráðgjafar hjá Tryggingastofnun ríkisins vegna þessa samspils.

 

 

Fannst þér efnið á síðunni hjálplegt?