Flutningur á milli landa

Það er að mörgu að hyggja þegar fólk flytur milli landa. Eitt af því er hvað verður um lífeyrisgreiðslur á meðan?

 

  • Í hvaða tilfellum geta erlendir ríkisborgarar fengið iðgjöld endurgreidd við brottflutning frá Íslandi?

    Samkvæmt 4. mgr. 19. gr. laga nr. 129/1997 er heimilt að endurgreiða iðgjöld erlendra ríkisborgara við brottflutning frá Íslandi að því gefnu að það sé ekki bannað samkvæmt milliríkjasamningum sem Ísland er aðili að. 

    Ísland er nú þegar með milliríkjasamninga við yfir þrjátíu ríki sem hér verða nefnd samningsríki. Samningsríkin eru Bandaríkin og EES ríkin, auk Sviss þ.e. öll EFTA- og ESB ríkin.

    • EFTA ríkin eru Ísland, Noregur, Liechtenstein og Sviss vegna aðildar sinnar að Vadus samningi við EFTA ríkin. 
    • ESB ríkin eru Austurríki, Belgía, Búlgaría, Danmörk, Eistland, Finnland, Frakkland, Grikkland, Holland, Írland, Ítalía, Króatía, Kýpur (gríski hlutinn), Lettland, Litháen, Lúxemborg, Malta, Portúgal, Pólland, Rúmenía, Slóvakía, Slóvenía, Spánn, Svíþjóð, Tékkland. Ungverjaland, Þýskaland.

    Sá sem er með ríkisborgararétt í samningsríki, getur ekki sótt um endurgreiðslu iðgjalda vegna brottflutnings frá Íslandi.
    Ef einstaklingur er með ríkisfang í tveimur eða fleiri löndum er ekki heimilt að endurgreiða iðgjöld nema bæði eða öll ríkisföng séu utan samningsríkja.

    Sérreglur gilda um breska ríkisborgara sem voru með ríkisborgarrétt í samningsríki til 1. janúar 2021 þ.e. meðan Bretland var enn hluti af ESB. Heimilt er að endurgreiða iðgjöld vegna janúar 2021 og síðar, til breskra ríkisborgara sem flutt hafa til Íslands og hafið störf á Íslandi 1. janúar 2021 eða síðar.  

    Sjá nánar í samningi vegna útgöngu Bretlands

    • Hvaða áhrif hefur Brexit á breska ríkisborgara sem eiga réttindi hjá lífeyrissjóðum á Íslandi?

      •  Áunnin réttindi hjá lífeyrissjóðum á Íslandi fyrir Brexit eru geymd réttindi hjá lífeyrissjóðunum og greiðast út samkvæmt þeim lögum sem giltu til 1. janúar 2021 þ.e. fyrir útgöngu (það var gerður útgöngusamningur milli Íslands og Bretlands sem tók á þessu) - sjá nánar hér 
      • Áunnin réttindi hjá breskum ríkisborgurum eftir 1. janúar 2021 er hægt að sækja um að fá greitt út, þar sem Bretland er ekki lengur hluti af EES samningnum. 

       

       

  • Réttindi í fleiri en einu landi?

    Þeir sem búa á Íslandi og eiga möguleg lífeyrisréttindi erlendis sækja um í gegnum Tryggingastofnun www.tr. sem er tengistofnun á Íslandi við aðrar sambærilegar stofnanir erlendis.  Tryggingastofnun sendir umsókn áfram til viðeigandi stofnunar erlendis og annast samskipti við stofnunina.

    Á þetta við þau lönd sem eru hluti af EES samningnunum sjá löndin hér 

    Einnig hefur Ísland gert milliríkjasamninga við önnur ríki og annast þá Tryggingastofnun samskipti við sambærilegar tengistofnanir erlendis sjá nánar hér 

    Í mars 2019 var gerður samningur um almannatryggingar milli Íslands og Bandaríkjanna (Norður Ameríku) þannig að nú sækja einstaklingar um réttindi sín með því að snúa sér til viðeigandi stofnanna í hvoru landi um sig og fá aðstoð við umsóknir sjá nánar hér 

    Innan EES landanna og þeirra ríkja sem Ísland hefur gert milliríkjasamninga við virkar það á sama hátt þannig að ef einstaklingur býr erlendis og á möguleg réttindi á Íslandi þá hefur hann samband við tengistofnun Tryggingastofnunar í  viðkomandi landi.  Dæmi;  ef einstaklingur býr í Svíþjóð þá hefur hann samband við Pensionsmyndigheten ef hann ætlar að sækja um t.d. ellilífeyri á Íslandi. Pensionsmyndigheten sem er sambærileg stofnun og TR sendir umsóknina til TR sem framsendir síðan umsóknina áfram til lífeyrissjóða á Íslandi.  

    Myndband sem útskýrir réttindi innan Evrópu 

    Hér má nálgast upplýsingar um EES samninginn 

     

  • Hvaða áhrif hefur Brexit á útgreiðslu iðgjalda hjá lífeyrissjóðum á Íslandi?

    Breskir ríkisborgarar sem voru búsettir á Íslandi fyrir 1. janúar 2021 þ.e. meðan Bretland var enn hluti af ESB geta ekki óskað eftir endurgreiðslu iðgjalda við flutning úr landi.
    Hinsvegar er heimilt að endurgreiða iðgjöld til breskra ríkisborgara sem flutt hafa til Íslands og hafið störf á Íslandi 1. janúar 2021 eða síðar.  

    Réttindi sem áunnin voru fyrir Brexit hjá íslenskum lífeyrissjóðum eru geymd og greiðast út samkvæmt þeim reglum sem giltu til 1. janúar 2021.
    Iðgjöld sem hafa myndast eftir þann tíma er heimilt að endurgreiða við flutning úr landi. 

    Sjá nánar í samningi vegna útgöngu Bretlands   

  • Get ég misst einhver réttindi við flutning milli landa?

    Réttur til svokallaðs framreiknings á örorkulífeyri fellur niður á einu ári eftir flutning ásamt barnalífeyri. Hafi sjóðfélagi unnið sér inn rétt til framreiknings við brottflutning frá landinu tekur það sex mánuði að virkja þau réttindi aftur eftir að iðgjaldagreiðslur hefjast að nýju.

  • Hvað gerist þegar ég hætti að greiða í lífeyrissjóð hér heima t.d. vegna náms eða búsetu erlendis?

    Þú heldur áunnum réttindum en missir rétt á framreikningi örorkulífeyris. Því kann að vera ráðlegt að skoða með viðbótartryggingar. 

  • Starfi ég erlendis, ber mér þá að greiða í lífeyrissjóð þar?

    Það fer eftir lögum og reglum í viðkomandi löndum. Mikilvægt er að kynna sér vel reglur dvalarlands og hvort nauðsynlegt kunni að vera að fá sér viðbótartryggingar.

  • Starfi ég erlendis, get ég átt val um að greiða í íslenskan lífeyrissjóð?

    Hægt er að gera það en vegna skattareglna borgar sig almennt ekki að greiða í lífeyrissjóð á Íslandi meðan dvalið er erlendis. Á Íslandi er iðgjald frádráttarbært frá skatti og tekjuskattur greiddur við útgreiðslu lífeyris. Því er ákveðin hætta á tvísköttun.