Réttindi

Með greiðslum í lífeyrissjóð nýtur þú fjölþættrar fjölskyldutryggingar.

  • Hvernig get ég fylgst með hvernig réttindi byggjast upp í lífeyrissjóðnum mínum?

    Fylgstu með á yfirlitum hvernig lífeyrisréttindi þín myndast og byggjast upp. Á yfirlitunum kemur yfirleitt einnig fram hverjar ellilífeyrisgreiðslur verða í starfslok miðað við áframhaldandi greiðslur.

    Ef þér sýnist að væntanlegur lífeyrir verði ekki nægur þarf að spara aukalega til að ná settu marki. Þá borgar sig að byrja sem fyrst að spara.

    Flestir lífeyrissjóðir eru með sjóðfélagavef þar sem unnt er að sjá greidd iðgjöld og réttindi. Jafnframt getur þú nálgast heildarréttindi þín í samtryggingasjóðum með því að fara inn á Lífeyrisgáttina.

    Sjóðfélagar fá aðgang að Lífeyrisgáttinni á heimasíðum lífeyrissjóðanna og nota þar sama aðgangsorð og gildir fyrir viðkomandi sjóðfélagavef.

  • Hvað fæ ég út úr því að greiða í lífeyrissjóð?

    Með greiðslum í lífeyrissjóð ávinna sjóðfélagar sér eftirfarandi réttindi.

    • Ellilífeyri til æviloka.
    • Örorkulífeyri við starfsorkumissi vegna slysa eða sjúkdóma.
    • Makalífeyri til eftirlifandi maka við andlát. Oftast tímabundinn lífeyrir (3 til 5 ár) en nokkrir lífeyrissjóðir greiða makalífeyri þó ævilangt.
    • Barnalífeyri vegna örorku eða andláts sjóðfélagans.

    Meginhlutverk lífeyrissjóða er að greiða ellilífeyri til æviloka. Ellilífeyrisgreiðslur lífeyrissjóða eru yfirleitt stærsti hluti tekna á eftirlaunaárunum og þess vegna eru réttindi í lífeyrissjóðum afar mikilvæg.

  • Ef ég hef greitt í fleiri en einn lífeyrissjóð, get ég þá fengið upplýsingar um réttindi mín á einum stað?

    Já, þú getur haft samband við einhvern af þeim lífeyrissjóðum sem þú hefur greitt til og fengið aðgangsorð að sjóðfélagavef. Þar birtist yfirlit yfir alla þá lífeyrissjóði sem þú hefur greitt til.

    Jafnframt getur þú nálgast heildarréttindi þín í samtryggingasjóðum með því að fara inn á Lífeyrisgáttina. Sjóðfélagar fá aðgang að Lífeyrisgáttinni á heimasíðum lífeyrissjóðanna og nota þar sama aðgangsorð og gildir fyrir viðkomandi sjóðfélagavef.

    Þegar kemur til töku lífeyris er nægilegt að sækja um hjá einum sjóði þar sem í gildi er sérstakt samkomulag um samskipti milli lífeyrissjóða. Almennt ber að sækja um hjá þeim sjóði sem síðast var greitt til og verður þá umsóknin send áfram til annarra sjóða.

  • Er hægt að flytja réttindi milli lífeyrissjóða við upphaf lífeyristöku?

    Lífeyrisréttindi eru ekki flutt á milli sjóða. Lífeyrissjóðirnir hafa ákveðnar reglur um samskipti sín á milli. Þegar kemur að töku lífeyris er því nægjanlegt að senda inn umsókn til þess sjóðs sem síðast var greitt til og sér hann um að senda umsóknina áfram til annarra sjóða sem greitt hefur verið í.

  • Eru lífeyrisgreiðslur verðtryggðar?

    Já, lífeyrisgreiðslur eru verðtryggðar. Hjá flestum lífeyrissjóðum breytist upphæð lífeyris til samræmis við breytingar á vísitölu neysluverðs. Hjá sumum sjóðum reiknast lífeyrir sem hlutfall af launum og hækkar því í samræmi við launahækkanir.

  • Eru mér tryggð einhver lágmarksréttindi úr lífeyrissjóðnum?

    Lífeyrisréttindin miðast við þau iðgjöld sem greidd eru í sjóðinn.

    Samkvæmt lögum eiga lífeyrissjóðir að tryggja lágmarkslífeyri sem nemur 56% af þeim launum sem greitt er af í lífeyrissjóð í mánaðarlegan ellilífeyri til æviloka, miðað við að iðgjald hafi verið greitt í 40 ár. Sama lágmark á við um örorkulífeyri en makalífeyrir skal a.m.k. vera 50% af lágmarkstryggingaverndinni. Barnalífeyrir er yfirleitt föst fjárhæð sem ekki er háð launum sjóðfélagans.

    Margir lífeyrissjóðir veita meiri réttindi en þá lágmarkstryggingavernd sem tilskilin er í lögum, annaðhvort í samtryggingu eða í séreign.

  • Eru reglur og réttindi mismunandi eftir lífeyrissjóðum?

    Réttindi eru misjöfn eftir lífeyrissjóðum. Lög um lífeyrissjóði skilgreina hver skuli vera lágmarkstryggingavernd lífeyrissjóða. Flestir lífeyrissjóðir eru með vefsíður þar sem finna má upplýsingar um réttindi sem þeir veita. Nákvæmustu upplýsingar um réttindi fást í samþykktum viðkomandi lífeyrissjóðs.

  • Veitir aðild að lífeyrissjóðum einhver önnur réttindi en til lífeyris?

    Flestir lífeyrissjóðir veita sjóðfélögum sínum hagstæð lán gegn veði í fasteign. Lánareglur og kjör eru mismunandi milli sjóða. Lánin eru yfirleitt verðtryggð miðað við vísitölu neysluverðs.

  • Kemur lífeyrissjóðurinn til hjálpar ef ég verð atvinnulaus?

    Nei. lífeyrissjóðir greiða ekki lífeyri vegna atvinnuleysis.