Lífeyrissjóðurinn minn

Lífeyrissjóðurinn þinn gegnir þrenns konar hlutverki fyrir þig:

  • Hver er munurinn á ellilífeyri úr almannatryggingakerfinu og lífeyrissjóðum?

    Réttindi þín í lífeyrissjóðum miðast við greidd iðgjöld á starfsævinni.

    Almannatryggingakerfinu er ætlað að tryggja ákveðinn lágmarkslífeyri.

    Öllum á vinnumarkaði er skylt að eiga aðild að lífeyrissjóði. Starfsfólk greiðir hundraðshluta af launum sínum og launagreiðendur greiða mótframlag.

    Ef einstaklingur hefur ekki verið á vinnumarkaði og þar af leiðandi greitt mjög lítið eða ekki neitt í lífeyrissjóð, hleypur almannatryggingakerfið undir bagga.

    Nánari upplýsingar um almannatryggingar má finna á vef Tryggingastofnunar ríkisins

  • Af hverju þarf ég að greiða í lífeyrissjóð?

    Á Íslandi er skyldubundið samtryggingakerfi. Samkvæmt því eiga allir launamenn og þeir sem stunda sjálfstæðan atvinnurekstur frá 16 til 70 ára aldurs að greiða iðgjald í lífeyrissjóð sem nemur 4% af heildarlaunum.

    Launagreiðandi þinn greiðir að lágmarki á móti þér 8% af heildarlaunum þínum en í flestum tilvikum er mótframlag launagreiðandans hærra hlutfall af launum.

    Sjóðfélagar teljast allir þeir einstaklingar sem greiða eða hafa greitt iðgjald til viðkomandi lífeyrissjóðs.

    Tilgangur lífeyrissjóða er að tryggja sjóðfélögum sínum ellilífeyri til æviloka auk þess að verja þá og fjölskyldur þeirra fyrir tekjumissi vegna örorku (örorku- og barnalífeyrir) og andláts (maka- og barnalífeyrir).

  • Hvað á ég að greiða í lífeyrissjóð?

    Lögbundið lágmarksiðgjald til lífeyrissjóðs er 12% af heildarlaunum frá 16 ára aldri til sjötugs. Í kjarasamningum er samið um greiðslur í lífeyrissjóði og er almenna reglan sú að launþegi greiðir 4% og mótframlag launagreiðanda hefur verið að hækka og er stefnt að því að það verði 11,5%, samtals 15,5%. Á þetta nú jafnt við starfsmenn á almennum vinnumarkaði og hjá ríki og sveitarfélögum.

    Hér að ofan er almennu reglunni lýst en frá þessu eru undantekningar s.s. um bankastarfsmenn og starfsmenn í eldri lífeyriskerfum ríkis og sveitafélaga.

     

  • Get ég valið mér lífeyrissjóð?

    Aðild að lífeyrissjóði fer eftir viðkomandi kjarasamningi og/eða sérlögum ef við á. Ef kjarasamningur þinn tekur ekki til viðkomandi starfssviðs eða ef ráðningarsamningur þinn er ekki byggður á kjarasamningi getur þú valið þér lífeyrissjóð eftir því sem reglur einstakra sjóða leyfa.

    Reglur einstakra lífeyrissjóða leyfa ekki aðild hvers sem er. Þannig er því til dæmis varið með lífeyrissjóði opinberra starfsmanna.

    Hér getur þú séð alla sjóðina sem í boði eru.

  • Hver er ávinningurinn af því að greiða í lífeyrissjóð?

    Ellilífeyrir til æviloka. Örorku- og barnalífeyrir ef sjóðfélagi missir starfsgetu og verður fyrir sannanlegum tekjumissi vegna veikinda eða slyss. Maka- og barnalífeyrir er greiddur til maka og barna við fráfall sjóðfélaga. Möguleiki á hagstæðum lánum.

  • Er ég skyldug/ur til að greiða í lífeyrissjóð?

    Já, samkvæmt lögum er öllum launamönnum og þeim sem stunda sjálfstæðan atvinnurekstur skylt að tryggja sér lífeyrisréttindi með aðild að lífeyrissjóði. Skylduaðildin varir frá sextán ára aldri til sjötugs.

  • Þarf ég að gera eitthvað þegar ég byrja að greiða í lífeyrissjóð?

    Kynntu þér strax hvernig réttindi byggjast upp í lífeyrissjóðnum þínum. Hvernig byggjast lífeyrisréttindi þín upp og hver verða þau við starfslok? Hvaða örorkulífeyri færðu greiddan ef þú verður óvinnufær vegna slyss eða sjúkdóms? Hvaða lífeyrir verður greiddur til þinna nánustu ef þú fellur frá?

    Hafðu samband við lífeyrissjóðinn þinn og kannaðu málið.

    Flestir lífeyrissjóðir eru einnig með heimasíðu þar sem lesa má um hvaða réttindi þeir veita.

  • Hver hefur eftirlit með lífeyrissjóðsgreiðslum?

    Ríkisskattstjóri hefur eftirlit með því að lífeyrisiðgjald sé greitt með því að bera upplýsingar frá lífeyrissjóðunum um innborguð iðgjöld saman við upplýsingar um greiðslur til lífeyrissjóða sem fram koma í skattframtali launamanna og sjálfstæðra atvinnurekenda.

    Lífeyrissjóðirnir senda hverjum sjóðfélaga yfirlit yfir þær iðgjaldagreiðslur sem hafa borist vegna hans. Heimilt er að skila yfirlitum í rafrænu formi, óski sjóðfélagi eftir því.

    Sjóðfélagar eiga að fylgjast með því að tilskilin iðgjöld séu greidd af launum þeirra. Til þess að iðgjöld launamanns njóti ábyrgðar Ábyrgðarsjóðs launa við gjaldþrot verða launamenn að ganga úr skugga um skil launagreiðandans til lífeyrissjóðsins innan 60 daga frá dagsetningu yfirlitsins.

    Ef upplýsingar um iðgjöld vantar á yfirlitið er mikilvægt að launþeginn tilkynni sjóðnum það með framlagningu launaseðla innan 60 daga.

    Lífeyrisréttindi grundvallast aðeins á iðgjöldum sem fást greidd.

  • Þarf ég að fylgjast með að launagreiðandi minn greiði iðgjöld til lífeyrissjóðsins?

    Lífeyrissjóðurinn sendir þér yfirlit um iðgjaldagreiðslur tvisvar á ári. Berðu yfirlitið saman við launaseðla. Vanti greiðslur skaltu hafa samband við launagreiðanda og óska eftir skýringum eða hafa samband við lífeyrissjóðinn og óska eftir að sjóðurinn innheimti vangoldin iðgjöld. Lífeyrisréttindi grundvallast á iðgjöldum sem fást greidd.

    Flestir lífeyrissjóðir bjóða sjóðfélögum einnig aðgang að læstum vefsíðum með upplýsingum um iðgjaldagreiðslur og réttindi. Fáðu aðgang að þessum upplýsingum og þá getur þú fylgst með iðgjaldagreiðslum og réttindum þegar þér hentar.

  • Þarf ég nokkuð að mæta á fundi og námskeið hjá lífeyrissjóðnum mínum? Er ekki betra að nota tímann í eitthvað annað?

    Mættu á ársfundi og fylgstu með rekstri og afkomu sjóðsins. Þetta eru mikilvæg réttindi og það þarf að líta eftir þeim eins og öðrum eignum. Sumir lífeyrissjóðir bjóða sjóðfélögum sínum einnig að sækja námskeið um lífeyrismál. Það getur verið mjög gagnlegt að sækja slík námskeið til að fræðast um lífeyrismálin og vera þannig betur í stakk búinn til að meta hvort réttindin séu nægjanleg.

  • Ég man ekki í hvaða lifeyrissjóði ég hef greitt um ævina. Er hætta á að einhverjar greiðslur týnist eða fyrnist?

    Réttindi glatast ekki þótt yfirlit yfir greiðslur tapist. þú getur haft samband við einhvern af þeim lífeyrissjóðum sem þú hefur greitt til og fengið aðgangsorð að sjóðfélagavef. Þar birtist yfirlit yfir alla þá lífeyrissjóði sem þú hefur greitt til.

    Jafnframt getur þú nálgast heildarréttindi þín í samtryggingasjóðum með því að fara inn á Lífeyrisgáttina.

    Sjóðfélagar fá aðgang að Lífeyrisgáttinni á heimasíðum lífeyrissjóðanna og nota þar sama aðgangsorð og gildir fyrir viðkomandi sjóðfélagavef.

  • Get ég fengið endurgreidd innborguð iðgjöld ef ég hætti í sjóðnum?

    Nei, það er ekki heimilt að endurgreiða íslenskum ríkisborgurum iðgjöld, hvorki í samtryggingarsjóðum, né af viðbótarlífeyrissparnaði.

    Áunnin réttindi varðveitast hjá þeim sjóði eða sjóðum sem þú hefur greitt til. Þegar til töku lífeyris kemur þarf að sækja um.

    Þegar útlendingar flytja úr landi er heimilt að greiða þeim út iðgjöld sín, en það á eingöngu við ríkisborgara landa utan Evrópska efnahagssvæðisins (EES) við varanlegan flutning út fyrir EES.